“Nhìn ngược lại, người dân có nên ‘phạt’ chính phủ cũng vì trách nhiệm xã hội mà để kẹt xe, thiếu trường học, bệnh viện,” một bình luận được hàng trăm lượt thích trên Facebook. Quyết định này phê duyệt chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030, trong đó có đề cập đến biện pháp tăng trách nhiệm đóng góp xã hội, cộng đồng đối với những trường hợp cá nhân không muốn kết hôn hoặc kết hôn quá muộn. Chuyên gia này cho rằng, hiện nay người dân có thể độc lập hơn về mặt tài chính và không phải dựa vào con cái khi về già. Thanh Ngọc thì nói trong ngành ngân hàng của cô, dù các doanh nghiệp đều tuân thủ chế độ thai sản là cho nhân viên nghỉ sáu tháng, nhưng cô từng chứng kiến nhiều đồng nghiệp chỉ sau bốn – năm tháng là đã xin đi làm lại, thì lúc đó các bạn phải bỏ ra chi phí để thuê người chăm sóc bé.
Vị quản lý nhân sự cho biết với mức thu nhập của mình, cô đang phải đóng khá nhiều thuế nhưng chế độ an sinh thì không có gì. “Hiện tại tôi đang hài lòng với cuộc sống độc thân, nhưng nếu gặp đúng người đúng thời điểm thì có thể thay đổi suy nghĩ”, Phương Ly, sinh năm 87, quản lý nhân sự tại một công ty Nhật ở TP HCM, cho biết. “Nếu như mình không sinh thì mình đóng góp một phần cho những đứa trẻ khác hoặc những gia đình khác, thế hệ mầm non tương lai sống tốt hơn thì mình thấy đó là một điều hay,” Ngọc chia sẻ quan điểm. Tôi nghĩ là họ sẽ cất làm tài liệu về hoàn cảnh đất nước lúc đó. Tuy nhiên, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, mức sinh những địa phương này chưa cải thiện rõ rệt. Như cái cây mà bị bứng ra khỏi đất của nó đó, thì mang sang trồng sang chỗ nào khác thì nó cũng có thể sống được, nhưng hoa trái của nó sẽ không còn mang cái vị của nó nữa.
Ngày gặp lại ông ở Little Saigon, trong căn nhà nhỏ chứa đầy sách vở, ông kể lại, năm vừa ngoài 20 tuổi, ông bị lao phổi nặng. 35 năm sau, ngày 28 Tháng Mười Một, ông lại ra đi một lần nữa. Những lần mà người nghệ sĩ Nguyễn Đình Toàn phải đau đớn tìm cách bước chân xuống tàu, tách lìa ra khỏi quê hương mình, ông thú nhận mình đã mang theo nỗi sợ hãi khôn cùng vì đối diện với sương đêm. Ngược lại, Thùy Anh cho rằng nếu quy định đóng góp xã hội đối với người độc thân được áp dụng là không hợp lý, tiếp tục dẫn chứng lí do mức lương ở Việt Nam không cao. Một trong những lí do bà đưa ra là vì nhóm người không muốn sinh con thường là những người độc lập cả về tài chính và về vị trí trong xã hội. “Chi phí sinh con và nuôi nấng một đứa trẻ gọi là chi phí cơ hội phải trả theo thời gian, ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống cá nhân và những cơ hội nên người ta phải cân nhắc,” Tiến sĩ Hoàng Tú Anh lí giải.
Ông chuyển đến thính giả các ca khúc với lời giới thiệu truyền cảm, tình tứ và nhẹ như tơ. Tuy nhiên, phát biểu của bà Lan đã thu hút nhiều sự quan tâm, tranh luận. “Hiện nay, mọi người có những định hướng phát triển cá nhân nhiều hơn thì người ta sẽ có những ưu tiên khác hơn là việc lập gia đình và sinh con,” bác sĩ Tú Anh nhận định. “Đặc biệt là ở Việt Nam, tôi thấy không yên tâm để chăm sóc và nuôi nấng một đứa trẻ, vì mặt bằng chung là nền y tế và giáo dục không được như các nước phát triển, tôi cảm thấy đứa trẻ sẽ không được phát triển theo ý của mình,” Phương Ly nhấn mạnh. Và từ đó, ông không viết văn nữa. Chính ông cũng không ngờ, khoảng 30 năm sau, Áo Mơ Phai lại mang đến cho ông “giải thưởng thứ hai” trên quê hương thứ hai. Người nghệ sĩ hơn 80 tuổi, mắt ông đã nhoà hơn xưa rất nhiều, tay đã run, nhưng những gì thuộc về quê hương của ông thì bất tử trong tâm trí.